Patrick Neu

1963 (FR)

Patrick Neu is een ambachtsman in hart en nieren. Sinds jaar en dag werkt hij op de oudste kristalfabriek van Europa: Saint Louis (1586) in de Elzas. In zijn vrije werk focust hij op fragiliteit, vergankelijkheid en de kwetsbaar-heid van het leven. Zijn kunstwerken zijn verbluffend qua techniek en sober in esthetiek. De selectie voor A Deeper Shade of Soul geeft een originele draai aan christelijke beeldtaal. 

Meesterwerken uit de westerse kunstgeschiedenis waren met behulp van rook accuraat nageschilderd op kabinetkasten en kristalglazen. Schilderijen van onder meer Jeroen Bosch, Hans Holbein de Jonge, Dirk Bouts en Peter Paul Rubens waren teruggebracht tot kleine afbeeldingen, uitgekrast in een laagje roet. Deze transparante schilderingen wachten als enigma’s om ontcijferd te worden. Wie er geen oog voor had, zag smerige glazen en kasten die een poetsbeurt nodig hadden, zoals wel vaker opmerkelijke dingen aan de aandacht ontsnappen wanneer je oppervlakkig leeft.

In het roet kon je ontdekken: Christus in zijn graf, de Judaskus, Maria Magdalena, de kruisafname en schilderingen over de dolende, hedonistische mens zoekend naar vertier in wereldse genoegens en lichamelijk plezier. Rook is een betekenisvol ‘materiaal’. In de bijbel is het bijvoorbeeld een symbool met uiteenlopende betekenissen, zoals transformatie, zuivering en de aanwezigheid van God. Ook wordt het geassocieerd met offers. Met deze serie werpt Patrick Neu nieuw licht op het Vanitasgenre, kunstwerken die herinneren aan onze sterfelijkheid. Net als het leven kan een roetschildering met één vingerbeweging uitgewist worden. De term ‘vanitas’ vindt zijn oorsprong in de Bijbel, waar het Hebreeuwse woord staat voor ‘rook of damp’ en werd gebruikt om de zinloosheid van aardse zaken aan te duiden. In het Latijn betekent het ‘ijdelheid en leegheid’. Patrick Neu: ‘On est là que du passage, on est fragile mais on oublie’ (We zijn hier slechts passanten, we zijn kwetsbaar maar we vergeten dat).

Zonder titel (Bosch), 2012
Jeroen Bosch, De Tuin der Lusten (rond 1500)

Zonder titel (Bosch), 2018
Dirk Bouts, De val van de verdoemden (rond 1470)

  • Glas bewerkt met rook, naar Barna da Siena, 2005
    De Judaskus, 14e eeuw
  • Glas bewerkt met rook, naar Peter Paul Rubens, 2025
    De Kruisafneming, 1617 (versienummer 2)
  • Glas bewerkt met rook, naar Georges de La Tour, 2005
    De boetvaardige Maria Magdalena
    (bij het olielampje), 1642-1644